«خلوت کردن با خود»؛ این مهارت بهترین راه کاهش استرس است

تأثیر بر سیستم عصبی:

وقتی ما به طور خود خواسته می خواهیم که دقایقی با خودمان تنها باشیم و خلوت کنیم، به طور مشخص  سطح کورتیزول (هورمون استرس) کاهش پیدا می کند.

فعال شدن سیستم عصبی پاراسمپاتیک، کاهش ضربان قلب و فشار خون و نیز بهبود عملکرد دستگاه گوارش از مهمترین شاخص هایی هستند که در ضمن خلوت کردن با خود حاصل می شوند.

تنهایی؛ موتور خلاقیت و خودشفقتی

منافع تنهایی فراتر از آرامش فوری است. پژوهش‌های انجام‌شده در دوران همه‌گیری کووید-۱۹ نشان داد زمان تنهایی می‌تواند خلاقیت را افزایش دهد.

وقتی تنها هستیم، مغز از حالت تمرکز خارجی به حالت شبکه پیش‌فرض (Default Mode Network) تغییر می‌کند – حالتی که با تفکر خلاق، حل مسئله و بینش‌های ناگهانی مرتبط است.

دیگر مزایای روانشناختی:

افزایش خودشفقتی و کاهش خودانتقادی

بهبود تاب‌آوری در برابر استرس

تقویت خودآگاهی و درک عمیق‌تر از احساسات

توسعه مهارت‌های تصمیم‌گیری مستقل

هنر طراحی تنهایی سازنده

کلید بهره‌برداری از مزایای تنهایی، در برنامه‌ریزی آگاهانه نهفته است.

دکتر نگوین تأکید می‌کند: “گاهی اگر زمان تنهایی خالی باشد، مردم آن را چالش‌برانگیز می‌یابند.” به عبارت دیگر، بهتر است برای اوقات تنهایی خود ساختاری تعریف کنید.

فعالیت‌های پیشنهادی برای تنهایی سازنده:

کاردستی و ساخت ماکت (فعالیت مورد علاقه خود دکتر نگوین)

خواندن کتاب‌های غیردرسی

باغبانی و نگهداری از گیاهان

پازل و بازی‌های فکری

طراحی و نقاشی

هشدار مهم: مرز بین تنهایی سالم و انزوا

برای درک این مفهوم، باید تمایز واضحی بین تنهایی انتخابی و انزوای اجباری قائل شویم.

تنهایی زمانی سالم است که:

به انتخاب خودتان باشد

مدت‌ زمان معقولی داشته باشد

پس از آن به زندگی اجتماعی بازگردید

باعث احساس مثبت شود

در مقابل، انزوای اجباری می‌تواند به مشکلات جدی سلامت روان منجر شود و حتی با افزایش خطر بیماری‌های قلبی-عروقی و مرگ زودرس مرتبط است.

راهکارهای عملی برای گنجاندن تنهایی در زندگی روزمره

۱. ایجاد عادات کوچک:

۱۵ دقیقه پیاده‌روی روزانه به تنهایی

نوشیدن چای در فضای آرام بدون همراه

گوش دادن به موسیقی بدون انجام کار دیگر

۲. مدیریت محیط:

دکتر نگوین توصیه می‌کند: “اگر مدام در محیط پُراسترس هستید، وقتی تنها می‌شوید ممکن است نتوانید از آن جدا شوید. به همین دلیل بسیاری از والدین احساس می‌کنند باید از خانه خارج شوند.”

۳. محدودیت‌های دیجیتال:

هشدار مهم: استفاده از تلفن همراه می‌تواند فرآیندهای شناختی ارزشمند در زمان تنهایی را مختل کند.

طراحی گوشی‌های هوشمند به گونه‌ای است که توجه شما را جلب می‌کند و شما را به چندوظیفگی سوق می‌دهد.

سخن پایانی: بازتعریف رابطه با خود

در فرهنگی که ارزش خود را با میزان ارتباطات اجتماعی می‌سنجد، شجاعت می‌خواهد که بپذیریم گاهی بهترین همراهی، همراهی با خودمان است.
تنهایی انتخابی نه نشانه ضداجتماعی بودن، که مهارتی است برای مراقبت از سلامت روان.

همان‌گونه‌که بدن پس از ورزش نیاز به استراحت دارد، مغز ما نیز پس از تعاملات اجتماعی پیچیده به زمانی برای بازیابی نیازمند است.

شاید امروزه، هوشمندانه‌ترین شکل مراقبت از خود، یادگیری هنر تنها بودن باشد.